{"id":12487,"date":"2020-09-06T20:21:35","date_gmt":"2020-09-06T17:21:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.cigdemim.org.tr\/?p=12487"},"modified":"2020-09-07T18:00:36","modified_gmt":"2020-09-07T15:00:36","slug":"dayanisalim-tabii-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/?p=12487","title":{"rendered":"DAYANI\u015eALIM TAB\u0130\u0130 DE&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><u>DAYANI\u015eALIM TABII DE \u2026<\/u><\/strong> (EYL\u00dcL-2020)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sinan Kayal\u0131gil \u2013 Park Sitesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kimi derneklerin ad\u0131nda yard\u0131mla\u015fma ge\u00e7iyor, kiminde dayan\u0131\u015fma. \u201cAdam sen de. Ne fark eder?\u201d diye bakmayal\u0131m. Yard\u0131mla\u015fma denince bireysel gereklerin kar\u015f\u0131lanmas\u0131na, bireylerce giri\u015filen \u00e7abalar\u0131n sonu\u00e7 almas\u0131na ba\u015fkalar\u0131n\u0131n destek olmas\u0131n\u0131 anlar\u0131m. Biri ya da birka\u00e7\u0131 arkada\u015flar\u0131na, kom\u015fular\u0131na zorluk \u00e7ekti\u011fi konuda el uzat\u0131r. Sonra g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde o zorluk \u00e7eken kendi ba\u015f\u0131na ya da di\u011ferleriyle birlikte gruptan ba\u015fka birinin i\u015fine ko\u015far. Anadolu\u2019da imece, meci diye bildi\u011fimiz yard\u0131mla\u015fma, s\u0131ras\u0131 geldi\u011finde birbirinin ya\u015fam\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak, f\u0131nd\u0131\u011f\u0131na, m\u0131s\u0131r\u0131na, fasulyesine, saman\u0131n\u0131 kald\u0131rmaya, duvar\u0131n\u0131 s\u0131vamaya, hatta d\u00fc\u011f\u00fcn dernek evi oldu\u011funda ko\u015fturmak anlam\u0131na gelir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 \u201cDayan\u0131\u015fma ortak yararlar\u0131 tan\u0131mlay\u0131p onlar i\u00e7in birliktelik ve sorumluluk duygusudur. Gerekti\u011finde pay alan\u0131n k\u0131sa vadedeki \u00e7\u0131kar\u0131na ters de d\u00fc\u015fse kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7tir.\u201d diyor.&nbsp; (<em>G\u00fclg\u00fcn Erdo\u011fan Tosun, Alabanda Akademi, 2016<\/em>). \u00dclkede bildi\u011fimiz en b\u00fcy\u00fck dayan\u0131\u015fma \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, i\u015fimize gelmedi\u011finde yerden yere \u00e7al\u0131nan \u015fu SGK\u2019d\u0131r. Devletin de katk\u0131s\u0131yla vaktinde ayl\u0131klar\u0131m\u0131zdan \u00f6zveri yapa yapa bir havuzda birikenler \u00e7o\u011fal\u0131r. Ya\u015fl\u0131l\u0131k, hastal\u0131k, d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck ve can\u0131n\u0131 kaybetti\u011finde yarar ortakl\u0131\u011f\u0131ndan alacak pay\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r sana verir. Ama g\u0131d\u0131m g\u0131d\u0131m, ama \u0131k\u0131na s\u0131k\u0131na u\u011fra\u015f\u0131p didindikten sonra bir \u015feyler al\u0131rs\u0131n toplumsal g\u00fcvenlik dayan\u0131\u015fmas\u0131ndan.<\/p>\n\n\n\n<p>Dayan\u0131\u015fma ortakl\u0131kt\u0131r. Ama neyin ortakl\u0131\u011f\u0131? \u00c7\u0131karlar\u0131n m\u0131? Bizden uzaktaki baz\u0131 \u00fclkelerde duyar\u0131z hani, siyaset\u00e7i-mafya-i\u015fadam\u0131-polis \u00e7\u0131kar ortakl\u0131\u011f\u0131 yaparlar. Buna dayan\u0131\u015fma m\u0131 demeli? Tabii ki, hay\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131kar ile hak \u00e7at\u0131\u015f\u0131r (<em>Prof. Ioanna Ku\u00e7uradi s\u00f6yle\u015fisinden, <\/em><a href=\"https:\/\/www.milliyet.com.tr\/kultur-sanat\/serbest-pazar-insan-haklari-icin-bir-tuzak-1012392\"><em>https:\/\/www.milliyet.com.tr\/kultur-sanat\/serbest-pazar-insan-haklari-icin-bir-tuzak-1012392<\/em><\/a>) Yani hak edilmeden elde edilmek istenen yarar, \u00e7\u0131kar demektir. Her i\u015fbirli\u011fi dayan\u0131\u015fmaya varmaz, istedi\u011fi kadar organize olsun, ya da y\u0131llar boyu s\u00fcrs\u00fcn, kimisi \u00e7\u0131kar ortakl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dayan\u0131\u015fma bamba\u015fkad\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc yarar ortakl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. S\u0131rt\u0131n\u0131 dayad\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in iyi, ho\u015f, bol, g\u00fcrb\u00fcz, g\u00fcvenli sonu\u00e7lar alabilmektir. T\u0131pk\u0131 \u00c7anakkale\u2019de, Ulusal Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131nda <em>silahlar\u0131n birbirine dayal\u0131 \u00e7at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda<\/em> oldu\u011fu gibi. Orada t\u00fcfekleri dik b\u0131rakarak g\u00fcvenli ve gerekti\u011finde h\u0131zla kap\u0131p kald\u0131rmak yarar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015flar. Ortak yarar, dayan\u0131\u015fma denince \u00f6nce birbirine dayanm\u0131\u015f mavzerlerle bu \u00f6rnek akl\u0131ma gelir. Tak\u0131m sporu, dayan\u0131\u015fmay\u0131 en iyi anlatacak ba\u015fka bir \u00f6rnektir. Basketbolda \u00e7ok sevdi\u011fim hareketlerden biri de, topu s\u00fcren tak\u0131m arkada\u015f\u0131na yol a\u00e7abilmek i\u00e7in, bir iki di\u011ferinin savunmadaki rakiplerin \u00f6n\u00fcn\u00fc kurald\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmadan t\u0131kamalar\u0131, k\u0131sacas\u0131 perdelemedir. \u015eahane bir dayan\u0131\u015fma \u00f6rne\u011fi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir araya gelece\u011fiz ortak yarar\u0131m\u0131z\u0131 tan\u0131mlayaca\u011f\u0131z. Dayan\u0131\u015fmada yer alacaksak, \u00f6nce bundan hepimizin yararlanaca\u011f\u0131na ikna olaca\u011f\u0131z. \u0130\u015fte bu y\u00fczden dayan\u0131\u015fman\u0131n ilk kural\u0131 kat\u0131l\u0131ma a\u00e7\u0131k olmak. \u00c7\u0131kar ortakl\u0131\u011f\u0131nda i\u015fe gelen gruba al\u0131n\u0131r, pazarl\u0131kla birileri \u201ctongaya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr\u201d, yar\u0131 yolda b\u0131rak\u0131l\u0131r, \u201csafra\u201d diye at\u0131labilir bile. Dayan\u0131\u015fma, i\u015fte bunlara <em>dayanma<\/em>z!<br>Sonra dayan\u0131\u015fmada s\u00f6z hakk\u0131, itiraz etme hakk\u0131, nelerin olup bitti\u011fini, neyin ni\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenme hakk\u0131 herkesindir. Kooperatifler.. En iyi dayan\u0131\u015fma \u00f6rg\u00fctleri diye an\u0131lmay\u0131 bu y\u00fczden hak eder. Pay etmede aranan, e\u015fitliktir. Yarar konusundaki ara\u015ft\u0131rmalar, bir toplulukta sa\u011flanan toplam yarar\u0131n en \u00e7ok oldu\u011fu durumun, her bireyin e\u015fit pay ald\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yler.&nbsp; Yararlarda oldu\u011fu kadar, harcanan emekte ve \u00f6zveride de e\u015fitlik aran\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"926\" height=\"384\" src=\"http:\/\/www.cigdemim.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Resim1-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12488\" srcset=\"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Resim1-1.jpg 926w, https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Resim1-1-119x49.jpg 119w, https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Resim1-1-768x318.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 926px) 100vw, 926px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu kadar g\u00fczel de, dayan\u0131\u015fmay\u0131 neden her yerde g\u00f6remeyiz? Bir nedeni yarar ortakl\u0131\u011f\u0131 kurman\u0131n zorlu\u011fu, di\u011feri her orta\u011f\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve e\u015fit olu\u015funu ho\u015f g\u00f6rememektir. Beklentilerin ayn\u0131 olmamas\u0131 kadar, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00f6zveride bulunacak, elde etti\u011finin \u00fczerine kendinden kat\u0131p yarar\u0131 arzu etti\u011fi d\u00fczeye getirmede yarat\u0131c\u0131 olacak insan say\u0131ca azd\u0131r. E\u015fitli\u011fe, i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcne inanmayan, \u201cBir elin be\u015f parma\u011f\u0131n\u0131n be\u015fi de bir mi?\u201d diyenlere, \u201cBa\u011flayay\u0131m \u015fu parmaklardan birini de, g\u00f6r bakal\u0131m.\u201d diyesim gelir hep. Her parmak gibi, her kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n da farkl\u0131 ve tamamlay\u0131c\u0131 rol\u00fc olursa, dayan\u0131\u015fmayla benzersiz g\u00fczellikler yarat\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"230\" height=\"186\" src=\"\">Kimisi de dayan\u0131\u015fmada keyfine g\u00f6re davranamayaca\u011f\u0131, \u00f6zg\u00fcr kalamayaca\u011f\u0131 endi\u015fesiyle bu i\u015fe s\u0131cak bakmaz. Ba\u011f\u0131ms\u0131z kalmak isteyen \u00e7oklar\u0131 dayan\u0131\u015fmaya ku\u015fkuyla yakla\u015f\u0131r. Oysa \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, kurals\u0131z, hesaps\u0131z olmaktan \u00f6nce, olanaklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 tan\u0131ml\u0131, ama alabildi\u011fine geni\u015f olmay\u0131 gerektirir. Birlikte gayret olanaklar\u0131 \u00e7o\u011falt\u0131r. Unutmayal\u0131m ki, en uzak yerlere gidebilen ku\u015flar, b\u00fcy\u00fck uyum i\u00e7inde s\u00fcr\u00fcyle hareket eden g\u00f6\u00e7erlerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Her \u015feyi paras\u0131n\u0131 verip alamay\u0131z. Oysa ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnya d\u00fczeni, ha babam de babam bizi buna inand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kimselerle birlikte bir \u015fey yapmaya gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck getirdi\u011fini, her \u015feyin, her \u00e7e\u015fidinin nas\u0131l olsa sat\u0131n al\u0131nabildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnelim diye nas\u0131l da u\u011fra\u015f\u0131l\u0131yor. Bunu alt etmek hi\u00e7 kolay de\u011fil. Ama ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bunal\u0131mlar\u0131n arkas\u0131nda bunun b\u00fcy\u00fck rol\u00fc oldu\u011funa inananlardan\u0131m. Dayan\u0131\u015fman\u0131n iyi \u00f6rneklerini g\u00f6sterip bu cendereden \u00e7\u0131kmak o kadar \u00f6nemli bir i\u015f ki, dayan\u0131\u015fal\u0131m derken neler yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131za her bak\u0131mdan \u00f6zen g\u00f6stermek boynumuzun borcu. Yanl\u0131\u015flar\u0131n bedeli hepimize, varsa kazanc\u0131 ise pek az\u0131m\u0131za d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DAYANI\u015eALIM TABII DE \u2026 (EYL\u00dcL-2020) Sinan Kayal\u0131gil \u2013 Park Sitesi Kimi derneklerin ad\u0131nda yard\u0131mla\u015fma ge\u00e7iyor, kiminde dayan\u0131\u015fma. \u201cAdam sen de. Ne fark eder?\u201d diye bakmayal\u0131m. Yard\u0131mla\u015fma denince bireysel gereklerin kar\u015f\u0131lanmas\u0131na, bireylerce giri\u015filen \u00e7abalar\u0131n sonu\u00e7 almas\u0131na ba\u015fkalar\u0131n\u0131n destek olmas\u0131n\u0131 anlar\u0131m. Biri ya da birka\u00e7\u0131 arkada\u015flar\u0131na, kom\u015fular\u0131na zorluk \u00e7ekti\u011fi konuda el uzat\u0131r. Sonra g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde o zorluk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12489,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,576],"tags":[],"class_list":["post-12487","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-online-dergi-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12487"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12487\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cigdemim.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}